Ochtendpiek in de zang heeft nut

Foto: Saxifraga – Theo Verstrael, zingende merel.

Er zijn diverse redenen te bedenken waarom juist in de vroege ochtend veel vogelzang is. Ten eerste is het nog voor veel vogels nog te donker en te koud om naar voedsel te zoeken: insecten bijvoorbeeld, zijn nog niet actief. Ten tweede is het vroeg in de ochtend vaak nog windstil en vochtig: het geluid draagt dan ver en mooi gelijkmatig naar alle zijden van de zingende vogel. Maximaal effect dus; de zang geeft veel informatie over waar de vogel zich bevindt. Dat is nodig om het territorium te markeren en een partner aan te trekken, de belangrijkste functies van zang. Verder is het ook handig om allemaal tegelijk te zingen: je weet dan precies waar je buurman zit. Lees meer.

Bron: Vogelbescherming.nl. 3 maart 2025


Gelukkiger door vogelgeluiden

Afbeelding: Microsoft Designer

Luisteren naar vogels blijkt niet alleen leuk, maar is mogelijk ook goed voor je welzijn. Uit onderzoek van Britse wetenschappers in 2022 bleek dat mensen zich merkbaar beter voelden wanneer ze vogelgezang hoorden. Het positieve effect op hun humeur bleek zelfs uren later nog meetbaar. Het vogelvoorjaarsconcert dat je hoort tijdens een korte wandeling rond zonsopgang in een park of bos, of zelfs tijdens het luisteren in de eigen tuin of op het balkon, biedt dus een intens positieve ervaring. Lees meer.

Bron: Naturetoday/ Vogelbescherming, 17 maart 2026


Steenuilgeluiden op een rij

Foto: Saxifraga – Arie de Knijff, Steenuil

In de lente laat de steenuil van zich horen met een ‘kiew’ of een snelle herhaling van ‘kie-kie-kie’. Het wonderlijke aan de steenuil is dat hij ogen in zijn achterhoofd heeft. Niet echt natuurlijk, maar als je naar zijn achterhoofd kijkt, lijkt het een kopie van de voorkant. Lees meer.

In het project De roep van de Steenuil hopen we tijdens het Jaar van de
Steenuil meer te leren over de betekenis van steenuilgeluiden en het
gedrag van de soort.

In een speciaal online portaal van het project De roep van de Steenuil
kan iedereen het hele jaar door opgenomen steenuilengeluiden
classificeren. Allereerst kun je controleren of het überhaupt om een
Steenuil gaat. Bij goedkeuring kun je vervolgens aangeven om welk type
geluid het gaat. Om je hierbij te helpen, staat op de website van De roep van de Steenuil een overzicht met de verschillende geluiden.

Bron: Naturetoday.nl, 2 maart 2026/ SOVON 13 juli 2026


Dawn Chorus

Dawn Chorus is een burgerwetenschappelijk en kunstproject geïnitieerd door het Beierse Natuurhistorisch Museum in samenwerking met BIOTOPIA Lab en het Max Planck Instituut voor Biologische Intelligentie. Een goede partner van het project is de Beierse natuurbeschermingsvereniging LBV (Landesbund für Vogel- und Naturschutz). Dawn Chorus nodigt mensen over de hele wereld uit om deel te nemen en vogelliedjes te verzamelen met behulp van hun smartphones. De groeiende database biedt belangrijke informatie voor biodiversiteitsonderzoek en is beschikbaar voor kunstprojecten. Tegelijkertijd helpt AI-ondersteunde vogelliedherkenning ons om meer te weten te komen over de soorten in onze directe omgeving. Lees meer en doe mee aan het project en download de App.

Bron: Dawnchorus.org 2026


Nationaal vogelconcert Amelisweerd

Foto: Saxifraga-Theo-Verstrael, roodborst

In de vroege morgen, met de ruis van snelwegen op de achtergrond,
betreden Christien ter Haar van de Vogelbescherming en verslaggever
Rozemarijn Amelisweerd. Het oude landgoed bij Bunnik huist een scala aan
vogels, waaronder de roodborst, winterkoning en bosuil. En deze
ochtend, van begin tot eind, is er één continu te horen: de zanglijster. Lees meer en bekijk het filmpje.

Bron: BNNVARA Vroege vogels, Zondag 10 mei 2026


Zebravinken begrijpen wat ze zeggen

In nieuw onderzoek, gepubliceerd in tijdschrift Science ontdekten dee onderzoekers dat zebravinken hun roepen indelen op een manier die lijkt op hoe mensen ze horen en groeperen. Zowel vinken als mensen delen roepen in ongeveer twaalf soorten in, die gebruikt worden om bijvoorbeeld alarm te slaan, zichzelf te laten horen, een partner te versieren, de band met hun partner te versterken of om nood, honger of agressie te tonen. Lees meer.

Bron: Scientias.nl, 8 november 2025


Online cursus vogelzang

Wat zingt daar?

Dick de Vos en Henk Meeuwsen hebben een nieuwe online cursus vogelzang.

In deze online cursus leer je meer dan 50 vogels herkennen aan hun zang. Als je weet wat er zingt, hoor je plotseling overal vogels. Een nieuwe wereld gaat voor je open!

  • Leer stap voor stap vogels herkennen aan hun zang
  • Leer van bekende vogelzangexperts
  • Online cursus – leer in je eigen tijd en tempo en start direct! Lees meer.

Bron: KNNV Uitgeverij 2026


Onderzoekers ontdekken waarom vogels zingen bij zonsopkomst

Een reeks experimenten toont bij zebravinken (Taeniopygia guttata) aan dat de drang om te zingen zich gedurende de nacht bij vogels ophoopt, waardoor ze bij zonsopkomst meteen in fluiten uitbarsten. Dit komt doordat de duisternis het zingen onderdrukt. De resultaten wijzen er ook op dat het fluiten dient als ochtendgymnastiek voor hun zangspier – het houdt hun klanken scherp. Lees meer.

Foto: Wikimedia – christoph_moning, CC 4.0, Zunda zebravink

Bron: Newscientist.nl 5 november 2025


Individuele struikrietzangers kunnen worden geïdentificeerd aan hun unieke zangpatronen

Foto: Wikimedia – J.M. Garg, CC 3.0, Struikrietzanger

De struikrietzanger uit Oost Europa is evenals de bosrietzanger bij ons een ware zangvirtuoos, die vele imitaties uit de zang van andere soorten in zijn liedje verwerkt. De zangperiode is met 2-3 weken vrij kort. In deze periode zingt elk individu zijn eigen lied. Lees meer.

Bron: Xeno-canto.org/ Flacko Weasel, 13 april 2025